Blog CaoBangPro Online - Du lich Cao Bang

Nghệ thuật

Viết về Cao Bằng

Các dịch vụ

Việc làm

TT mộ Liệt sỹ

Share |

Lễ cưới truyền thống của người Dao đỏ

16:12, 28/04/2010 Quê hương Cao Bằng

Người Dao ở Cao Bằng có hai nhanh Dao đỏ và Dao tiền: là một trong những tộc người con ít nhiều giữ được những nét sinh hoạt văn hoá truyền thống, đặc biệt là trang phục.

Thiếu nữ dân tộc Dao

Trang phục nam, nữ người Dao đỏ chủ yếu là màu đen, riêng quần áo nữ có nổi thêm gam màu đỏ được thêu, khâu rất công phu: Ngực áo có hai hàng hoa bằng len màu đỏ tươi, phía sau có miếng vải lót vai may nếp vải, đỏ đen khá cầu kỳ, áo dài quá gối, có thắt lưng buộc ngang bụng, quần ống rộng gấu quần, cũng như đuôi thắi lưng được thêu chỉ đỏ trên nền vải đen rất công phu. Đầu đội khăn xếp rộng vành, vòng ngoài cùng của khăn được trang trí bằng khoanh vải đỏ, ô đen, đuôi vành khăn để một đoạn tua rua chỉ đỏ để vắt lên trên đầu. Đỉnh đầu được che bởi một buông vải đen nhỏ. Chân đi hài màu đen mũi hài uốn cong hình con thuyền có thêu chỉ xanh đỏ vòng theo mép hài. Nữ giới thường có thêm chiếc túi cũng gam vải đen, hai góc túi thêu chỉ đỏ kích thước túi thường 25cm x 35cm miệng túi được luồn dây kéo túi lại.

Phụ nữ Dao đỏ khi đi lấy chồng thường sắm trang sức rất nhiều, nhất là vòng bạc có từ 5 - 7 vòng, vòng tay 2 đến ba chiếc tất cả đều bằng bạc trắng. Trọn một bộ trang sức trắng đen 7 ki lô gam; ngoài ra còn có dây xà tích treo bên hông có chùm hoa bạc. Trang phục nam cũng đơn giản, gam màu đen, áo du kích, quần ống rộng, đầu đội khăn xếp rộng vành. Khi đi hỏi vợ, cha mẹ nhà trai trực tiếp sang nhà gái hỏi, dọc đường có việc không hay xẩy ra như: cây đổ chắn ngang đường hoặc gặp điều không hay họ cho rằng không suôn sẻ nên thường quay về không đi nữa để lần khác đi hoặc sẽ không hỏi cô gái đó về làm dâu nữa. Nếu mọi điều tốt đẹp, nhà trai lấy mệnh cô gái độ tuổi thấy hợp thì tiến hành lễ ăn hỏi.

Lễ ăn hỏi: Nhà trai mang gà, rượu, thịt sang nhà gái đưa đồng bạc trắng, tuỳ từng địa phương số tiền thách cưới là 1,20 hoặc 30 đồng bạc hoa xoè. Số bạc này nhà gái dùng để chuẩn bị quần áo tư trang để cô dâu về nhà chồng. Từ khi ăn hỏi đến khi cười khoảng 1 năm để cô gái phải thêu thùa quần áo cưới. Để báo hỉ cho khách đến dự đám cưới, hai bên gia đình dùng vỏ quả bầu khô cắt ra từng viên nhỏ như hạt bầu nhuộm bằng màu hồng. Người thân thường cho hai hạt (nghĩa là người được nhận hạt vỏ bầu này được mời thêm một người nữa, thường là vợ hoặc chồng). Bao nhiêu khách thì chuẩn bị bấy nhiêu hạt (việc dùng vỏ quả bầu cắt nhỏ để báo hỉ có liên quan đến sự tích chuyện nạn hồng thuỷ của người Dao.

Lễ cưới: Người Dao thường tổ chức cưới chủ yếu là bên nhà trai. Bên nhà gái báo cho bên trái số khách đến dự cưới là bao nhiêu (thường là 100 - 120 người) để nhà trai chuẩn bị cỗ và thịt ruợu cho thông gia nhà gái. Số thịt rượu hồi cho khách sui gia mỗi người 1 kg thịt lợn, 1 chai rượu. Ngày cưới, đoàn nhà gái đưa dâu sang nhà trai gọi chung là đoàn (săn cha), từ trẻ đến già ăn mặc chỉnh tề theo trang phục truyền thống của dân tộc mình. Sau khi ăn uống, đoàn đưa dâu đứng trước bàn thờ tổ tiên, hai ông quan lang hai bên thưa với tổ tiên việc cưới xin của gia đình và xin phép được đưa đón dâu sang nhà trai. Cô dâu mặc trang phục ngày cưới, cổ và tay đeo vòng bạc... Trên đầu chùm chiếc khăn đỏ to che kín mặt. Trong khi làm lễ cô dâu quay mặt ra phía cửa. Cô phù dâu bên cạnh có nhiệm vụ che ô cho cô dâu đi đường và phụ giúp cô dâu trong quá trình hành lễ từ nhà gái sang nhà trai. Trong đoàn săn cha có một người thổi Phằn tỵ (kèn). Trên đường đi qua các bản, người thổi kèn thổi các bài ca chào bản chào mường, mừng cưới theo điệu vui vẻ.

Đến nhà trai, đoàn săn cha dừng chân cách nhà trai một quãng. Nhà trai đưa bàn ghế ra, thuốc, trà, rượu ra mời đoàn săn cha đang dừng chân (đợi giờ vào nhà). Đội nhạc lễ nhà trai gồm: trống, thanh la, kèn, hai chũm chọe gồm một to và một nhỏ. Trước khi ra cửa đón dâu, đội nhạc lễ thổi những bài ca mừng cưới vòng ba lần trong nhà rồi ra ngoài đón đoàn săn cha nhà gái. Người thổi kèn đôi bên thổi bài chào đón khách và đưa cô dâu cùng đoàn săn cha vào nhà.

Lễ cô dâu vào nhà: Phép trừ tà người Dao quan niệm khi cô dâu đi đường có thể các loại ma, ngoại thần bám theo nên trước khi vào nhà thầy tào phải làm lễ trừ tà quỷ. Cô dâu được phù dâu che ô và dắt vào trước cửa nhà, cô dâu vẫn quay mặt ra ngoài. Nhà trai lấy một chậu nước trên chậu đặt một con dao, một đôi dày mới, chuẩn bị ba cành đào hoặc ba cọng gianh tươi (dùng để đuổi tà) Thầy miệng ngậm nước phép tào làm phép đuổi tà thầy phù nước ra phía của đoạn cầm ba nhành đào phi từ trong nhà qua trên đầu cô dâu. Xong động tác này, cô dâu bước vào nhà dừng trước chậu nước bỏ đôi hài cũ ra dơ chân qua trên chậu nước, con dao đặt trên chậu nước được bỏ ra, một em bé trai hoặc gái nhà trai rửa chân cho cô dâu và đi hài mới vào chân cho cô dâu. Cô dâu được đưa vào buồng, chậu nước được bê vào đặt dưới gầm giường cô dâu để đó ba ngày mới đổ đi. Đám cưới được tổ chức hai ngày hai đêm. Đêm đó, các cô gái chàng trai đôi bên được dịp trổ tài hát Páo Dung. Càng về khuya lời Páo Dung càng da diết, lũ trẻ mong mình lớn lên để được hát Páo Dung, người già như thấy mình trẻ lại, thần rừng thần cây nghe nuốt lấy từng câu cất vào lòng để rồi mai này nếu người Dao có quên hát Páo Dung thần sẽ nhắc lại... Đám cưới người Dao được tổ chức hai ngày hai đêm. Khi đoàn săn cha nhà gái về mỗi người được biếu một ki lô gam thịt lợn và một chai rượu.

Lễ lại mặt: Được ba hôm sau ngày cưới, cô dâu cùng chú rể và đoàn nhà trai lại sang nhà gái làm Lễ lại mặt, đoàn gồm đôi vợ chồng trẻ, một số thanh niên nam nữ. Nhà trai mang theo 20 ki lô gam thịt lợn (đã nấu chín), rượu, gạo mời cơm họ hàng bà con thân cận của nhà gái. Đám cưới là một trong những sinh hoạt văn hoá truyền thống của người Dao đỏ trong đó chứa đựng những giá trị về văn hoá, về lịch sử, giá trị về giáo dục... Việc bảo tồn những giá trị văn hoá là việc làm cần thiết để góp phần làm phong phú những sinh hoạt văn hoá của các tộc người trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Triệu Thị Mai

Set as favorite

Bookmark

Email this