Blog CaoBangPro Online - Du lich Cao Bang

Cao Bằng là tỉnh có nhiều dân tộc cùng sinh sống, cách sinh hoạt của mỗi dân tộc ở mỗi vùng lại khác nhau, vì thế, nhà của người Cao Bằng ở mỗi một nơi cũng có những nét khác nhau.

Nhà sàn thường được làm tựa lưng vào đồi núi, mặt hướng ra phía ruộng đồng và cảnh trí thiên nhiên thoáng đãng, rộng rãi, tránh núi non, sông ngòi, bụi cây có hình thù kỳ bí. Nhà sàn được làm bằng gỗ nghiến, gỗ sao, gỗ lát hoặc các loại gỗ tốt, ít bị mối mọt, có tuổi thọ lâu dài, lợp ngói máng hoặc lợp lá cọ, nhưng chủ yếu là lợp lá cọ, mát trong mùa hè, ấm trong mùa đông. Nhà to lợp hết từ 4 đến 5 vạn tầu lá cọ. Sàn nhà rộng, thoáng làm bằng ván gỗ hay bằng cây mai, tre được ngâm kỹ, không bị mọt. Cầu thang làm bằng gỗ gồm 9 hay 11 bậc lên xuống, phổ biến là 9 bậc.

Ngôi nhà tranh vách đất, làm bằng những nguyên liệu thô sơ, thủ công, nhưng lại rất cầu kì. Bè tre ngâm trong ao bùn vài năm, chống được mối mọt. Nền nhà được bừa và đầm kỹ lưỡng và dựng khung nhà. Mái lợp ngói, lá cọ hoặc cỏ gianh. Tre được chẻ và chuốt nhỏ, rồi đan dứng. Đất trộn bùn, rơm băm, có nơi trộn vôi. Chái, cửa sổ, cửa ra vào căn nhà được bưng và làm bằng liếp đan nong đôi, nong ba. Nền để nguyên nền đất hoặc láng lại bằng xi măng, gạch hoa.. Những căn nhà đất thường có 3 gian, hai buồng cho phụ nữ, một gian để tiếp khách, trong nhà thoáng mát, rộng rãi; Những căn nhà như vậy có thể chịu được mưa nắng từ 10-15 năm mới phải tu chỉnh.

Người Nùng thường ở nhà sàn và nhà nửa sàn nửa đất, trong đó nhà sàn là kiểu nhà truyền thống ưa thích của họ. Nhà thường khá to, rộng, có ba gian, vách thường bằng gỗ và lợp ngói máng. Nhà đất hiện nay là hiện tượng khá phổ biến ở vùng đồng bào Nùng. Nhà được chia làm hai phần bởi vách ngăn, trừ một lối đi ở gian giữa, phần trong đặt bếp, là nơi sinh hoạt của phụ nữ trong gia đình. Phần ngoài, dành cho nam giới và đặt bàn thờ tổ tiên. Phía sau nhà có cầu thang phụ, ở đấy có máng nước dùng để tắm rửa. Phân chia này cũng áp dụng đối với khách là nam hay nữ.

Nhà bằng tre khá phổ biến ở Cao Bằng. Căn nhà tre lọt trong khuôn viên vườn trước, vườn sau, nhà làm bếp nhỏ nhắn nằm sát bên cạnh. Khi làm một căn nhà như vậy, cả làng kéo đến giúp. Người đầm nền, người chẻ lạt, người đục vì kèo, người chặt rơm nhào đất. Người mang gạo rau đến góp, còn chủ nhà thết đãi công làng bằng bữa cơm đạm bạc thắm tình xóm giềng. Động thổ, cất nóc là việc quan trọng, phải chọn ngày lành tháng tốt hợp với tuổi gia chủ. Kèo đã dựng, mái đã lợp, vách đã trát, khâu cuối cùng là đặt đòn chặn mái nối với dây căng chống bão ở bốn góc, là có thể làm cỗ tân gia. Gian chính giữa quây bịch thóc, cũng bằng đất, trong để thóc giống, trên là ban thờ gia tiên. Căn nhà này cửa liếp đều sơ sài, chủ nhà ra đồng là bỏ ngỏ. Người nông dân không có nhiều gia sản để mất.

Nhà gỗ dạng đơn giản, kết hợp với tre và đất, trong đó khung vì kèo và các hoành xà bằng gỗ, còn lại đòn tay, rui mè, tường vách liếp là tre. Dạng kết hợp có thể tăng tuổi thọ của ngôi nhà và dễ chuyển bộ mái từ gianh, cọ sang ngói khi vì kèo gỗ chịu lực tốt hơn, nếu bộ mái quá nặng. Những ngôi nhà gỗ trát vách đất rất sạch sẽ và vuông vắn, vừa thanh nhã, mà thoáng mát, cũng như khả năng nới rộng không gian hơn nhà tre. Tuỳ nắng gió từng địa vực, bộ mái có thể dâng cao hạ thấp.

Dựa vào lợi thế gần núi, người dân tộc miền núi Cao Bằng còn tận dụng đá núi để làm nhà; những khối đá lớn được khoan, nổ mìn, thành những tảng nhỏ hơn, nặng, ôm đầy lòng; dùng xi măng để liên kết chúng lại với nhau; nhà đá mát mẻ, rộng rãi, tiện lợi, lại an toàn. Có thể thấy nhiều ở những vùng núi xa Hà Quảng, Bảo Lạc...

CaoBangPro sưu tầm

Set as favorite

Bookmark

Email this

Hits: 2112

Comments (0)

Subscribe to this comment's feed

Write comment

Name

Email

Website

Title

Comment

smaller | bigger

Subscribe via email (registered users only)

I have read and agree to the Terms of Usage.

Add Comment