Blog CaoBangPro Online - Du lich Cao Bang

Người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Trong một chuyến công tác tại Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, tôi được Thượng tá Hoàng Quốc Quyết - Phó Giám đốc Bảo tàng LLVT Việt Bắc -  Quân khu 1 đưa tới thăm gia đình một thân nhân của liệt sĩ Hoàng Văn Nhủng (tức Xuân Trường) - Người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đó là gia đình bà Đào Thị Điểm, ở bản Sóc Giang, xã Sóc Hà, huyện Hà  Quảng, cách trung tâm huyện hơn chục km. Nhà bà ở ven con đường lên cửa khẩu Sóc Giang. Ngôi nhà xây nhỏ, cấp 4, sạch sẽ, thoáng mát. Bà Điểm 88 tuổi, mắt đã mờ, chân đã chậm. Khi được hỏi về liệt sĩ Xuân Trường, bà nói: Chuyện lâu lắm rôi, không còn nhớ được nhiều, tôi nhớ đến đâu thì kể đến đấy thôi nhé - Rồi bà kể về người anh chồng:

Cán bộ Bảo tàng Quân đội và Bảo tàng LLVT Việt Bắc tại gia đình bà Điểm

-Thời kỳ đầu cách mạng, nhân dân Sóc Hà nuôi dưỡng và bảo vệ rất nhiều cán bộ cách mạng. Chồng tôi là Hoàng Văn Vân, em ruột của anh Hoàng Văn Nhủng. Được cán bộ giác ngộ, anh Nhủng và anh Vân đã hăng hái tham gia hoạt động cách mạng. Khoảng năm 1939, cả hai anh em bị bọn mật thám bắt, tra tấn dã man, giam giữ mất khoảng nửa năm, nhưng 2 người bảo nhau nhất định không khai. Cuối cùng chúng phải thả 2 anh em ra. Khi được trả tự do, các anh lại tiếp tục hoạt động. Để che mắt bọn mật thám, anh Nhủng đổi  họ thành Nông Văn Nhủng, bí danh là Xuân Trường, còn anh Vân không đổi họ tên mà lấy bí danh là Ái Nam. Tuy vậy, trong quá trình hoạt động, 2 anh em vẫn bị bọn mật thám truy nã ráo riết. Vì tinh thần hoạt động cách mạng của anh em Xuân Trường và Ái Nam rất hăng hái và dũng cảm nên hai anh đã được Trung ương  gửi sang học trường quân sự Hoàng Phố, bên Trung Quốc. Năm 1944 về nước để chuẩn bị tham gia đội quân chính qui dầu tiên của cách mạng. Ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập, dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Anh Hoàng Văn Nhủng  vinh dự được trở thành đội viên của Đội. Ngay sau khi được thành lập, đội đã đánh thắng hai trận Phai Khắt và Nà Ngần. Đến trận thứ 3, đánh vào đồn Đồng Mu, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng, đêm 4-2-1945…

Kể đến đây bà Điểm ngẹn ngào… Anh Hoàng Quốc Quyết vội thay lời: Theo các cụ kể lại (anh Quyết là con trai đồng chí Hoàng Tô - người đảng viên đầu tiên - Bí thư chi bộ đầu tiên của huyện Hà Quảng), đồn binh Đồng Mu nằm trên một điểm cao, do một tên quan ba Pháp chỉ huy, có hàng trăm lính khố xanh, được trang bị đầy đủ vũ khí. Nửa đêm 4-2, trời tối đen như mực, quân ta được lệnh tấn công vào đồn. Quân địch bị động, bắn ra như vãi đạn. Đồng chí Xuân Trường, Tiểu đội trưởng tiểu đội 1 đang tìm cách lọt qua hàng rào thì phát hiện một hỏa điểm của giặc đang bắn ra dữ dội. Hoàng Văn Nhủng nâng súng bắn nhưng súng bị hóc. Trong khi anh đang thông nòng súng thì bị trúng đạn. Đồng chí Hoàng Văn Nhúng - Xuân Trường đã anh dũng hy sinh. Anh là người chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân hy sinh - là liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 19-8-1961, liệt sĩ Hoàng Văn Nhủng được Thủ tướng Chính phủ cấp bằng Tổ quốc ghi công (Quyết định số 337/TTg của Thủ tướng Chính phủ). Năm 1970, bà Đào Thị Điểm được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng có công với nước, vì đã có thành tích “hăng hái đấu tranh chống Đế quốc, tích cực giúp đỡ và bảo vệ cách mạng”.

Để khắc ghi tên tuổi người chiến sĩ đã anh dũng hy sinh bảo vệ quê hương mình, xã Đồng Mu, hyện Bảo Lạc, Cao Bằng, nơi diễn ra trận đánh năm xưa, nay đã được đổi tên thành xã Xuân Trường - bí danh của người con Cao Bằng, người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đặc biệt, xã Sóc Hà, huyện Hà Quảng, quê hương của liệt sĩ Xuân Trường  đã được Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng LLVTND trong thời kỳ tiền khởi nghĩa và kháng chiến chống Pháp”.

Bài và ảnh: Ngô Đức Thụ

Set as favorite

Bookmark

Email this

Hits: 2421

Comments (0)

Subscribe to this comment's feed

Write comment

Name

Email

Website

Title

Comment

smaller | bigger

Subscribe via email (registered users only)

I have read and agree to the Terms of Usage.

Add Comment