Blog CaoBangPro Online - Du lich Cao Bang - Thanh pho Cao Bang

Vượt qua gần 300 cây số đường đèo dốc, chúng tôi về Thủ đô Hà Nội, thăm và gặp gỡ một người con dân tộc Nùng Cao Bằng đã làm rạng danh quê hương, người đầu tiên của các tỉnh Việt Bắc cũ được phong hàm Giáo sư y học và được bà con gọi bằng cái tên trìu mến “Thầy thuốc của Việt Bắc”. Đó chính là Đại tá, Giáo sư, Bác sỹ, Thầy thuốc Nhân dân Bành Khìu - một trong những bác sỹ đi đầu trong lĩnh vực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền (YHCT) của Việt Nam, tác giả của khẩu hiệu “Sáng về y đức, sâu về y lý, giỏi về y thuật”, hiện đã trở thành phương châm hành động của Bệnh viện YHCT Quân đội, nơi ông có gần 30 năm gắn bó.

Người thầy thuốc của nhân dân

Giáo sư, Thầy thuốc Nhân dân Bành Khìu nghiên cứu tài liệu.

Theo lời hẹn trước, đúng 19 giờ, chúng tôi có mặt tại nhà riêng của ông, đồng thời là cơ sở khám chữa bệnh (KCB) số 1 của Đông Y An Việt tại số 9/82 Hoàng Đạo Thành, khu Kim Giang, quận Thanh Xuân (Hà Nội). Khác với những suy nghĩ của tôi về buổi gặp gỡ, vị Giáo sư đã bước sang tuổi 73 xuất hiện với dáng người cao lớn, nụ cười hiền lành, cởi mở. Sau cái bắt tay rất chặt “đồng hương”, ông vồn vã hỏi chuyện đi đường, chuyện quê nhà và chuyện gia đình của phóng viên. Ông thực sự xúc động khi nhận món quà quê là miến dong Nguyên Bình và trà Giảo Cổ Lam, với lời nhận xét tinh tế “Giảo Cổ Lam Cao Bằng nhiều công dụng và tốt lắm đấy!”.

CƠ DUYÊN ĐỐI VỚI YHCT

Giáo sư Bành Văn Khìu sinh ra và lớn lên tại thị trấn Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh, sau khi tốt nghiệp lớp 10 (lớp 12 THPT hiện nay) tại Trường Trung học phổ thông Trùng Khánh, ông về quê Co Xàu tham gia công tác Đoàn thanh niên ở Thị trấn. Thời điểm đó, Nhà nước có chủ trương đưa một số cán bộ trẻ đi đào tạo dài hạn ở nước ngoài để phục vụ đất nước, ông được chọn và đăng ký nguyện vọng theo học nghề y tại Học viện Trung y Bắc Kinh (Trung Quốc) với suy nghĩ đơn giản là học nghề thuốc. Sau 5 năm học tập ở nước bạn, ông trở về nước, là một trong những bác sỹ được đào tạo cơ bản về lĩnh vực Đông y của Việt Nam; được Quân đội tuyển chọn và cử về công tác tại Viện Quân y 108 (nay là Bệnh viện Trung ương Quân đội 108). Năm 1981, ông giữ chức Trưởng Phòng khám tại Bệnh viện Y học dân tộc Quân đội (nay là Bệnh viện YHCT Quân đội), năm 1990, đảm nhận chức Viện trưởng.

alt

Giáo sư, Thầy thuốc Nhân dân Bành Khìu trao đổi với phóng viên Báo Cao Bằng.

Với cương vị là chỉ huy đơn vị, ông luôn chú trọng công tác đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên ngành giỏi về y thuật, sáng về y đức và sâu về y lý, đáp ứng mọi nhiệm vụ trong tình hình mới. Vừa làm công tác điều trị, ông vừa có nhiều đề tài khoa học được đánh giá cao, như: "Nghiên cứu điều trị trĩ và rò hậu môn", "Tác dụng phòng, chống sứa lửa cho bộ đội đặc công nước của thuốc DAP", “Nghiên cứu áp dụng bài thuốc Đông y điều trị phì đại tuyến tiền liệt”...; đặc biệt, giai đoạn 2003 - 2005, Đề tài “Nghiên cứu tác dụng của thuốc Salamin trong điều trị hỗ trợ bệnh nhân ung thư” được Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước đánh giá đạt loại xuất sắc. Ông còn là chủ nhiệm nhiều đề tài và dự án cấp Bộ, cấp Nhà nước, tham gia nhiều hội đồng thẩm định các dự án, tham gia giảng dạy, hướng dẫn học viên cao học, biên soạn giáo trình... Tính đến năm 2006, ông đã trực tiếp đào tạo 38 khóa học chuyên ngành YHCT y sỹ, bác sỹ và thạc sỹ với 1.036 học viên; hướng dẫn 1 thạc sỹ, 4 tiến sỹ, trong đó, đã bảo vệ thành công 1 thạc sỹ, 2 tiến sỹ. Ông cũng là người đầu tiên của ngành YHCT toàn quân được phong học hàm Phó Giáo sư (năm 1992), Giáo sư (năm 2006) và danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân (năm 1999) - người duy nhất của các tỉnh Việt Bắc cũ được phong học hàm Giáo sư y học. Ngoài ra, với những đóng góp của bản thân vào công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, ông được Nhà nước tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Chiến công hạng nhất, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhất, Giải thưởng Hải Thượng Lãn Ông...

30 năm gắn bó với đơn vị, trong đó có 17 năm là Viện trưởng, góp phần đào tạo nên một đội ngũ y, bác sỹ kế cận có chuyên môn, y đức, ông về nghỉ hưu nhưng vẫn dành thời gian tham gia nghiên cứu một số đề tài cùng các đồng nghiệp, giữ vai trò Phó Chủ tịch các hội: Đông y, Châm cứu, Hội hậu môn - trực tràng Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học kỹ thuật Viện YHCT Quân đội... Ở cương vị nào, ông cũng tận tâm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Tài năng, nổi tiếng nhưng với lối sống giản dị, nghĩa tình, nhiều người bệnh ở khắp nơi tin tưởng đã tìm đến các cơ sở KCB của ông nhờ ông trực tiếp bắt mạch, bốc thuốc; những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, ông KCB miễn phí, hỗ trợ tiền thuốc.

NGHĨA TÌNH VỚI QUÊ HƯƠNG

Nỗ lực phấn đấu, thành danh nơi xa quê nhưng đối với ông, quê hương luôn gắn sâu vào tiềm thức, được giữ gìn và trân trọng. Trong phòng khách ấm cúng, vị Giáo sư đáng kính vui vẻ trải lòng kể về các bạn học của mình: Bác sỹ Đàm Đắc ở Thị xã, bác sỹ Cảnh ở Hòa An... và kỷ niệm những chuyến về thăm quê. Từ tình cảm đối với quê hương, ông đặt tên nhiều đề tài nghiên cứu gắn với tên gọi các vị thuốc theo tiếng dân tộc, như: Đề tài nghiên cứu cấp Bộ Quốc phòng “Nghiên cứu thừa kế một số bài thuốc YHCT trong điều trị một số bệnh”, trong đó có nhánh nghiên cứu tác dụng làm giảm enzym Transaminase trên bệnh nhân viêm gan mạn hoạt động của MC (tên một vị thuốc Đông y, tiếng Tày gọi là “mác cuối”); Đề tài nghiên cứu về hội chứng dạ dày tá tràng - KD (một vị thuốc, tiếng Tày gọi là “khau rằng”)... Ông cất tiếng cười sảng khoái: “Tớ hay ghép tên các vị thuốc bằng tiếng dân tộc vào đề tài lắm đấy, mình là người Cao Bằng mà”. Ông Chu Tuấn, quê Cao Bằng, hiện đang sống ở phường Ngọc Thụy, quận Long Biên (Hà Nội) nói về ông bạn học những ngày ở quê: Khìu sống tình nghĩa lắm, dù bận nhiều việc nhưng nghe tin bạn bè ốm đau đều lặn lội đến thăm. Nhiệt tình tham gia các hoạt động của Hội đồng hương Cao Bằng tại Hà Nội; luôn giúp đỡ và tạo điều kiện cho người Cao Bằng xuống học tập và KCB.

Nhiều năm trôi qua, bác sỹ Võ Thị Bình, Trưởng Khoa Châm cứu, Bệnh viện YHCT tỉnh luôn ghi nhớ và biết ơn sự giúp đỡ tận tình của Giáo sư Bành Khìu khi chị theo học chương trình bác sỹ chuyên khoa II, chuyên ngành YHCT tại Đại học Y Hà Nội. Chị được ông giúp đỡ tận tình, từ cách chọn đề tài, cho bài thuốc để nghiên cứu đến thực hành điều trị bệnh nhân nội trú phục vụ đề tài. Đề tài ông gợi ý có tên gọi: Đánh giá tác dụng của “Bát tiên trường thọ hoàn” đối với chứng hư lao thể phế thận âm hư ở người cao tuổi. Thuốc “Bát tiên trường thọ hoàn” do Khoa Dược, Bệnh viện YHCT Quân đội sản xuất. Ngoài việc học tập ở trường, sau khi nghiên cứu thực hiện đề tài, trong 6 tháng (7 - 11/2006), chị được Giáo sư tạo điều kiện cho làm việc tại Bệnh viện YHCT Quân đội để theo dõi, nghiên cứu ứng dụng của thuốc đối với 40 bệnh nhân là người cao tuổi và chị đã nghiên cứu thành công, chứng minh hiệu quả của bài thuốc đối với bệnh nhân cao tuổi mắc chứng hư lao thể phế thận âm hư. Chị Bình bảo vệ thành công Luận văn bác sỹ chuyên khoa II năm 2006 với sự tham dự của Giáo sư Bành Khìu. Ngoài ra, ông còn hỗ trợ một số trang thiết bị y tế cho Bệnh viện YHCT tỉnh; giúp Bệnh viện đào tạo một thạc sỹ và một bác sỹ chuyên về trĩ, hiện nay đối với một số trường hợp khó xử lý về bệnh trĩ, Bệnh viện vẫn nhờ “thầy Khìu” tư vấn, giúp đỡ.

Nghĩa tình đối với quê hương còn biểu hiện qua lần ông cùng Bệnh viện xây dựng 2 căn Nhà tình nghĩa tại xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình; tham gia các hoạt động của Hội đồng hương. Điều đặc biệt, xa quê đã lâu, nhưng ngày 3/3 Âm lịch hằng năm, ông đều về quê tảo mộ, vì ngày Tết Tảo mộ hay còn gọi là ngày mở cửa mồ đối với người Tày, Nùng sống ở Cao Bằng rất quan trọng, là ngày họ mạc gặp gỡ đông đủ nhất trong năm.

Năm 1990, với tâm huyết của mình, ông thành lập Đông Y An Việt, là cơ sở KCB đa khoa bằng phương pháp YHCT có uy tín. Hiện Đông Y An Việt có 3 cơ sở KCB và 1 cơ sở chế biến dược liệu; Tuy tuổi đã cao, nhưng được người bệnh tín nhiệm, yêu cầu, mỗi tuần ông vẫn trực tiếp KCB, bốc thuốc tại mỗi cơ sở một buổi; thỉnh thoảng viết bài cho một số tạp chí về y học. Những lúc rảnh rỗi, ông đi thăm hỏi bạn bè, xem sách, đọc báo..., tận hưởng phút an nhàn hiếm hoi của tuổi già. Ông vẫn luôn giúp đỡ các bác sỹ YHCT Cao Bằng về chuyên môn, bài thuốc. Ông bộc bạch: Nay tuổi đã cao, với những kinh nghiệm, đề tài nghiên cứu trong quá trình làm việc tôi đã viết thành sách, nhưng vẫn mong muốn đào tạo cho ngành y Cao Bằng một tiến sỹ về YHCT. Tấm lòng của Giáo sư thật đáng quý, đây chính là niềm vui, cơ hội hiếm có cho đội ngũ bác sỹ YHCT tỉnh, được tiếp cận và học tập với một vị thầy tài năng về YHCT của đất nước.

Chuyện về nghề y, về cuộc sống và quê hương giữa chúng tôi với Giáo sư cứ kéo dài không dứt. Cảm ơn ông đã cho chúng tôi buổi gặp gỡ thân tình, ấm cúng vào một ngày cuối năm. Chúc ông và gia đình bước sang năm mới có sức khỏe dồi dào, bình an, may mắn. Y đức và tài năng của ông luôn ở trong lòng quê hương, trong những bệnh nhân từng được ông cứu chữa.

Bích Ngọc (Báo Cao Bằng)